December komt eraan, en daarmee ook je eindejaarspremie. Je werkgever biedt je de keuze: gewoon laten uitbetalen, of omzetten via het cafetariaplan. Maar wat is nu eigenlijk de slimste keuze?
Een pasklaar antwoord bestaat niet, dat hangt af van je situatie. In deze blog zetten we op een rijtje wat elke optie je oplevert, en waar je best op let voor je kiest.
Wat is een eindejaarspremie?
Een eindejaarspremie, ook vaak “13e maand” genoemd, is een extra bonus die je op het einde van het jaar ontvangt. Meestal komt het bedrag ongeveer overeen met een volledig maandloon, vandaar de bijnaam.
De premie is een brutobedrag. Net zoals bij je gewone loon houdt je werkgever er sociale zekerheidsbijdragen en bedrijfsvoorheffing van af, voor je het bedrag effectief op je rekening ziet verschijnen.
Er is geen algemene wet die zegt dat alle werknemers recht hebben op een eindejaarspremie. Je hebt er wel recht op als dit vastligt in:
- Een collectieve arbeidsovereenkomst (cao, afspraken over loon- en werkvoorwaarden) voor je sector of je bedrijf,
- Je individuele arbeidsovereenkomst (je “contract”),
- Het arbeidsreglement,
- Of wanneer het een gewoonte is in je bedrijf om de premie jaarlijks te betalen.
De meeste sectoren in “de privé” voorzien een eindejaarspremie voor hun werknemers. Het exacte bedrag en de voorwaarden verschillen wel van sector tot sector.
Wil je weten of jij recht hebt op een eindejaarspremie en hoe die berekend wordt? Lees hier de 7 meest gestelde vragen over de eindejaarspremie.
De 13e maand krijg je meestal uitbetaald op je rekening. Maar je kan deze premie ook slim omzetten in een voordeel dat beter bij jou past.
Zo werkt het cafetariaplan
Je werkgever stelt een menu van voordelen samen, en jij kiest zelf hoe je (een deel van) je eindejaarspremie daaraan besteedt.
Concreet: in plaats van een deel van je 13e maand te laten uitbetalen, ruil je dat in voor iets anders. Denk aan extra vakantiedagen, elektronica zoals een laptop of smartphone, een fiets of andere mobiliteitsoplossingen of aanvullende verzekeringen zoals een hospitalisatieverzekering of pensioensparen.
Welke opties er precies zijn, bepaalt je werkgever. Niet elk cafetariaplan biedt dezelfde keuzes.
Wat zijn de voordelen van het cafetariaplan?
Het belangrijkste voordeel is financieel. Wanneer je een deel van je eindejaarspremie inruilt voor een voordeel uit het cafetariaplan, betaal je daar geen of minder sociale bijdragen en belastingen op dan wanneer je datzelfde bedrag op je rekening zou ontvangen.
Ter vergelijking: laat je je eindejaarspremie gewoon uitbetalen, dan houdt je werkgever sowieso 13,07% sociale zekerheidsbijdrage af. Daarna volgt nog bedrijfsvoorheffing, die voor een eindejaarspremie kan oplopen tot 53,5%. Hoeveel je daarvan uiteindelijk netto overhoudt, hangt af van je persoonlijke situatie.
Kies je er in plaats daarvan voor om (een deel van) je 13e maand in te zetten in je cafetariaplan, dan gelden die inhoudingen meestal niet of veel minder. Je besteedt dan (bijna) het volledige bedrag aan je gekozen voordeel.
Zijn er ook nadelen verbonden aan het cafetariaplan?
Een cafetariaplan heeft ook een paar aandachtspunten. Zo word je niet meteen eigenaar van je gekozen voordeel. Kies je bijvoorbeeld voor een smartphone, dan koopt je werkgever die aan op naam van het bedrijf en schrijft hij het toestel af over een periode van 2 jaar (bij andere elektronica, zoals een laptop, ligt die termijn vaak dichter bij 3 jaar). In de praktijk huur je de smartphone dus gedurende die 2 jaar van je werkgever. Pas daarna kan je hem definitief overnemen, meestal voor een symbolische restwaarde. Verander je binnen die periode van werkgever? Dan koop je het toestel af, of vraag je het resterende budget terug aan je werkgever.
Daarnaast bouw je iets minder sociale rechten op. Je werkgever houdt normaal gezien sociale zekerheidsbijdragen in op je eindejaarspremie. Die bijdragen bepalen mee hoeveel pensioen je opbouwt en hoe hoog een eventuele ziekte- of werkloosheidsuitkering later is.
Zet je (een deel van) je premie om naar een voordeel uit het cafetariaplan, dan betaal je daar geen of minder van die bijdragen op. Dat stuk telt dan ook niet of nauwelijks mee voor je pensioen of uitkeringen. Concreet: zet je drie jaar na elkaar ongeveer €1.000 van je premie om, dan scheelt dat uiteindelijk zo’n €1 netto per maand op je pensioen.
Klein dus, maar niet onbestaand. Boven een bepaald loonplafond bouw je sowieso geen extra sociale rechten meer op, waardoor de impact voor veel mensen zelfs helemaal wegvalt. Wil je dit effect toch vermijden? Dan bieden veel cafetariaplannen ook opties binnen aanvullende sociale zekerheid, zoals pensioensparen of een hospitalisatieverzekering.
En, wat kies jij?
Kies je er nu best voor om je eindejaarspremie te laten uitbetalen of besteed je het budget aan het cafetariaplan?
Een pasklaar antwoord daarop bestaat niet. Wat voor jou de beste keuze is, hangt af van je situatie en wat je op dit moment belangrijk vindt. Wil je op korte termijn zoveel mogelijk overhouden, zonder je ergens voor vast te leggen? Dan is uitbetaling op je rekening de eenvoudigste optie.
Sta je open voor iets minder geld op je rekening, in ruil voor meer waarde? Dan is het cafetariaplan het overwegen waard. Vooral als je toch van plan was iets aan te schaffen dat in het aanbod van je werkgever zit, zoals een laptop, een fiets of een aanvullende verzekering. Je haalt dan meer uit hetzelfde bedrag dan wanneer je het eerst op je rekening ontvangt.
Twijfel je door de nadelen die we hierboven bespraken? Denk dan even na over je eigen situatie. Verander je binnenkort mogelijk van job? Dan weegt het feit dat je een gekozen voordeel een tijdlang “huurt” van je werkgever misschien zwaarder door. Vind je de impact op je pensioen of uitkeringen belangrijk? Dan kies je binnen het cafetariaplan gerichter voor opties zoals pensioensparen, in plaats van bijvoorbeeld multimedia.
