Je studeert binnenkort af en start je eerste job. Je hebt recht op vakantie, maar hoeveel dagen kan je opnemen? En dat vakantiegeld, wat is dat juist?
In België worden vakantiedagen en vakantiegeld berekend op basis van hoeveel je het jaar ervoor hebt gewerkt. Als starter heb je die gewerkte dagen nog niet en dat maakt het systeem voor jou anders. Maar dat betekent gelukkig niet dat je een volledig jaar moet werken zonder een paar rustdagen.
In deze blog leggen we stap voor stap uit hoe vakantiedagen en vakantiegeld werkt. Zo weet je waar je aan toe bent.
Waarom is de situatie anders voor net afgestudeerden?
Het Belgische vakantiestelsel werkt met twee jaren: het vakantiedienstjaar (het jaar waarin je werkt en rechten opbouwt) en het vakantiejaar (het jaar erna, waarin je die rechten opneemt).
Wie voltijds werkt in 2025, heeft in 2026 recht op 20 vakantiedagen en een volledig vakantiegeld. Maar als je in 2025 bent afgestudeerd en begonnen bent met werken, heb je dat eerste jaar nauwelijks of geen rechten opgebouwd voor 2026.
Gelukkig zijn er twee regelingen die dat opvangen.
Vakantiedagen als starter: wat zijn je opties?
Jonger dan 25? Dan heb je recht op jeugdvakantie
Jeugdvakantie is er speciaal voor wie net is afgestudeerd en nog geen volledig jaar heeft gewerkt. Het laat je toe om toch tot 4 weken vakantie op te nemen, ook al heb je die rechten nog niet opgebouwd.
Voorwaarden
- Je bent op 31 december van het vakantiedienstjaar jonger dan 25
- Je hebt in dat jaar je studies afgerond (ook afwisselende of erkende deeltijdse opleidingen tellen mee)
- Je hebt na je studies minstens één maand gewerkt als werknemer. Dat betekent minstens 13 dagen, al dan niet bij één werkgever.
Hoeveel dagen?
Je hebt recht op maximaal 20 vakantiedagen per jaar. Als starter heb je misschien nog geen, 5 of 10 dagen opgebouwd. De jeugdvakantie geeft je de mogelijkheid om toch aan te vullen tot die 20 vakantiedagen.
Wat krijg je uitbetaald?
Voor elke jeugdvakantiedag ontvang je 65% van je brutoloon, uitbetaald door de RVA. Hierop staat een plafond van € 2191,26. Verdien je minder? Dan is de berekening simpel: 65% van wat je verdient. Verdien je meer? Dan berekent de RVA de 65% op die € 2.191,26.
Voorbeeld:
Je studeert af in september 2025 en begint meteen te werken. In 2026 heb je weinig vakantiedagen opgebouwd via de normale weg. Via jeugdvakantie kan je die aanvullen tot 20 dagen. Je werkgever betaalt je gewone loon voor de dagen die je wél hebt opgebouwd, voor de jeugdvakantiedagen ontvang je 65% van je brutoloon via de RVA.
Hoe aanvragen?
Na de eerste maand jeugdvakantie dien je het formulier C103 in. Dat doe je bij de RVA of via je vakbond. Je werkgever doet de aanvraag online via e-ARS, dat deel hoef jij niet zelf in te vullen. Je hebt tijd tot eind januari van het jaar volgend op het vakantiejaar om dit formulier in te dienen. De betaling verloopt ten vroegste vanaf mei van het vakantiejaar.
Formulier C103 vind je hier.
25 of ouder? Dan kijk je naar aanvullende vakantie
Ben je ouder dan 25 als je start in je eerste job, dan heb je geen recht op jeugdvakantie. Maar ook voor jou is er een oplossing: de aanvullende vakantie.
Hoe werkt het?
Voordat je aanvullende vakantie kan opnemen, moet je eerst 3 maanden gewerkt hebben en dit moet binnen hetzelfde kalenderjaar zijn. Dat is de aanloopperiode. Vanaf de laatste week van die 3 maanden krijg je al 5 vakantiedagen. Daarna bouw je vakantiedagen op in verhouding tot hoeveel je werkt.
Dankzij dit stelsel kan je toch tot 4 weken vakantie nemen in de eerste 12 maanden van je contract, ook al heb je de rechten nog niet volledig opgebouwd.
Wat krijg je uitbetaald?
Tijdens aanvullende vakantiedagen betaalt je werkgever je gewone loon door. Wel handig om te weten: dit bedrag wordt het volgende jaar in mindering gebracht op je vakantiegeld. Aanvullende vakantie is eigenlijk een voorschot op het vakantiegeld dat je later opbouwt.
Voorbeeld:
Je start op 1 april 2025. Na 3 maanden (begin juli) heb je recht op aanvullende vakantiedagen. Je neemt er een paar op en ontvangt je normale loon. In 2026, wanneer je vakantiegeld wordt berekend, wordt dat voorschot verrekend.
Hoe aanvragen?
Je vraagt aanvullende vakantie aan bij je werkgever. Er is geen apart formulier nodig bij de RVA.
Overzicht: jeugdvakantie vs. aanvullende vakantie
| |
Jeugdvakantie |
Aanvullende vakantie |
| Leeftijd |
Jonger dan 25 |
Geen leeftijdsgrens |
| Voorwaarde |
Studies afgerond + 1 maand gewerkt |
3 maanden aanloopperiode |
| Betaler |
RVA (65% van je brutoloon) |
Werkgever (normaal loon, maar dit is een voorschot) |
| Aanvragen |
Via formulier C103 + werkgever |
Bij je werkgever |
| Betaling |
Achteraf, vanaf mei in het vakantiejaar |
Op het moment van de vakantie zelf |
Vakantiegeld: wat is het en hoe werkt het als starter?
Eerst even de basis: wat is vakantiegeld?
Als bediende heb je recht op twee soorten vakantiegeld:
Enkelvoudig vakantiegeld: dit is de doorbetaling van je loon tijdens je vakantiedagen. Je werkgever betaalt je gewoon verder, alsof je aan het werk bent.
Dubbel vakantiegeld: een extra bedrag boven je gewone loon. Dit is bedoeld om de extra kosten van de vakantieperiode op te vangen. Het bedraagt 92% van je bruto maandloon. Wie een volledig jaar heeft gewerkt, ontvangt dit volledige bedrag. Wie minder heeft gewerkt, ontvangt een evenredig deel.
Voorbeeld:
Stel dat je een brutoloon hebt van € 2.500 per maand en je hebt het volledige referentiejaar gewerkt. Je dubbel vakantiegeld bedraagt dan: € 2.500 x 92% = € 2.300 bruto.
Het dubbel vakantiegeld wordt doorgaans uitbetaald in mei of juni. Op dat bedrag worden nog sociale bijdragen en belastingen ingehouden. Het nettobedrag is dus lager. Hoe dat precies werkt op je loonbrief, lees je in onze blog: Zo lees je je loonbrief correct.
De speciale regeling voor pas afgestudeerden
Als pas afgestudeerde bediende gelden er bijzondere regels voor je vakantiegeld in het eerste jaar. Als je aan de twee voorwaarden voldoet, word je behandeld alsof je het volledige referentiejaar hebt gewerkt, ook al ben je pas in september of oktober begonnen.
Voorwaarden voor de gunstige regeling:
- Je bent jonger dan 25 jaar
- Je bent binnen de 4 maanden na het afsluiten van je studies in dienst gegaan
Hoe wordt het berekend?
Je dubbel vakantiegeld bedraagt 92% van je bruto maandloon van de maand maart in dat jaar.
Voorbeeld:
Je studeert af in juni 2025 en start in augustus 2025 met werken (jonger dan 25 en binnen de 4 maanden). In 2026 bedraagt je bruto maandloon € 2.200. Je dubbel vakantiegeld = € 2.200 x 92% = € 2.024 bruto. Alsof je heel 2025 had gewerkt.
Je vakantiegeld wordt uitbetaald door je werkgever. Meer weten over de exacte berekening? De RJV (Rijksdienst voor Jaarlijkse Vakantie) heeft een gedetailleerde gids met een online simulatietool.
Wat als je ouder bent dan 25, of later bent gestart?
Dan geldt de gunstige regeling niet. Je bouwt vakantiegeld op naar verhouding van hoeveel maanden je effectief hebt gewerkt in het eerste jaar.
Voorbeeld:
Je start op 1 september 2025 en je bent ouder dan 25. Je hebt dat jaar 4 maanden gewerkt. In 2026 heb je recht op vakantiegeld voor 4 van de 12 maanden. Bij een brutoloon van € 2.400: € 2.400 x 92% x 4/12 = € 736 bruto dubbel vakantiegeld.
Dat is minder dan bij de gunstige regeling. Vanaf je tweede werkjaar bouw je gewoon volledige rechten op.
Wanneer wordt het vakantiegeld uitbetaald?
Voor bedienden loopt dit via je werkgever:
- Het enkelvoudig vakantiegeld ontvang je op het moment dat je vakantie opneemt (je gewone loon loopt door)
- Het dubbel vakantiegeld ontvang je in mei of juni
Het bedrag verschijnt op je loonbrief en is onderworpen aan sociale bijdragen en bedrijfsvoorheffing.
Samengevat: wat doe je wanneer?
| Wanneer |
Wat |
| Bij start van je eerste job |
Controleer of je recht hebt op jeugdvakantie of aanvullende vakantie |
| Jonger dan 25, studies afgerond |
Vraag jeugdvakantie aan via formulier C103 (na eerste jeugdvakantiedag) |
| 25 of ouder, 3 maanden gewerkt |
Vraag aanvullende vakantie aan bij werkgever |
| Eerste mei/juni na je startjaar |
Verwacht je (eerste) dubbel vakantiegeld via je werkgever |
| Bij vragen over je loonbrief |
Neem contact op met HR of payroll, of lees onze loonbrief blog |
Tot slot
Voor starters zijn er goede vangnetten voorzien in het vakantiestelsel. Of je nu jonger of ouder bent dan 25: je hoeft je eerste werkjaar niet in te leveren op vlak van vakantie.
Wil je weten wat je eerste job jou concreet oplevert qua loon, vakantiegeld en andere voordelen? We denken graag met je mee. Stuur ons gerust een berichtje. 
